KA MOO O KA THIBELAGO BOLWETŠI BJA TLHAELELO YA AYOTINE (IDD)
NA MALWETŠI A TLHAELELO YA AYOTINE KE ENG?
Ayotine ke minerale woo o nyakwago ke mmele wa motho gore o hlabollwe bjoko, bophelo le kgolo ya bana. Ge motho a sa hwetše ayotine ye e lekanego, motho yoo a ka hlagelwa ke diemo tše di fapanego tša tlhaologanyo le sebopego tšeo di bitšwago malwetši a tlhaelelo ya ayotine (IDD).
NA IDD E AMA BATHO BJANG?
Bana ga ba gole ka tshwanelo. Gantši ke ba bakopana go feta bana ba go lekana le bona ka bogolo eupša ba hwetšago ayotine ye e lekanego.
Bana ba na le mathata a go ithuta gomme ga ba šome gabotse sekolong.
Batho ba lapa ka pela.
Tshenyego ya bjoko e hlolega maseeng,
Go boa tseleng ka tlhago, bjalo ka pelego ya bana ba hwile, goba go goma tseleng o le mmeleng.
Batho ba ka swarwa ke sekgokgokgo. Sekgokgokgo ke go roroga mo molaleng. Sekhwi se laetša gore mmele o na le tlhaelelo ye šoro ya ayotine.
KE MANG YO A KA SWARWAGO KE IDD?
Motho yo mongwe le yo mongwe yoo a sa jego ayotine ye e lekanego a ka swarwa ke IDD.
Ge motho:
A diriša letswai leo le sa šilwago la go hloka ayotine;
A diriša letswai leo le se nago setlankane sa "ayotinefaditšwe";
A diriša letswai le se nago ayotine go tšwa go mogobe wa letswai le/goba
A eja dijo tše di se nago le ayotine ye e lekanego.
Dijo tše di metšego mobung le/goba meetseng a a nago le ayotine ye nnyane, gantši a na le ayotine ya fase kudu. Dikarolong tše dintši tša lefase, go akaretšwa Afrika-Borwa, ayotine ye e lego ka mobung e feditšwe ke kgogolego le mafula,
Dit Ditsela tše kaone tša go efoga IDD ke go :
Šomiša letswai le le ayotinefaditšwego. Lona le hwetšagala ka go mabenkele a mantši a a rekišago krosari. Mantšu akhwi " iodated salt" a swanetše go ba godimo ga lepakana.
Eja dijo tša lewatle go swana le dihlapi tša meetse a letswai, ge go kgonega.
Go na le molao ka Afrika-Borwa wo o rego matswai ka moka a a rekišetšwago batho a swanetše go ayotinefatšwa.
NA MOTHO O SWANETŠE GO DIRIŠA LETSWAI LE LE KAAKANG LE NAGO LE AYOTINE GO THIBELA IDD?
Tshobo ye nnyane fela ya letswai le le nago le ayotine tšatši ka tšatši e lekane go thibela IDD.
Ga go nyakege gore motho a je letswai le lentši la ayotine. Go tšhela letswai le lentši la ayotine go ka se hlalefiše goba gwa dira gore motho e be ye moteletšana. Nnete ke gore, letswai le lentši kudu le ka oketša kgatelelo ya madi, yeo e lego kotsi kud kudu.
NA LETSWAI LE NAGO LE AYOTINE LE NA LE TATSO E ŠELE?
Letswai le nago le ayotine le swana le go latswega bjalo ka leo le se nago le ayotine.
NA LETSWAI LE LE AYOTINEFADITŠWEGO LE BOLOKEGILE?
Ee, letswai le ayotinefaditšwego le bolokegile. Motšweletši wa letswai o tšhela ayotine ye nnyane ka letswaing e lego le le lekanego dinyakwa tša mmele. Go feta moo letswai leo le nago le ayotine ga le na le kotsi bathong bao ba šetšego ba hwetša ayotine ye e lekanego go tšwa go methopo ya dijo tša tlhago.
NA LETSWAI LE NAGO LE AYOTINE LE KA DIRIŠWA LE GO BOLOKWA BJANG?
Boloka letswai la gago le nago le ayotine ka gare ga setšhedi se omilego sa sekhurumelo se se tswalelago tidi goba ka gare ga mokotlana wa plastiki wo o bitietšwego, ka ge ayotine e moyafala gabonolo.
Tšhela mosobana wo monnyane fela wa letswai la ayotine dijong ge dijo di le kgauswi le go butšwa, ka gobane karolo ya ayotine e senywa ke phišo nakong ya go apea.
GO DIRWA ENG GE MOTHO A NA LE KGANANO LE AYOTINE?
Ke batho ba mmalwa fela bao ba nago le kganano le/goba tširogo go ayotine. Le ge go le bjalo, ba ka botšiša rakhemise wa tikologo gore a ba otarele letswai leo le se nago ayotine.
KE KA LEBAKA LANG GO LE BOHLOKWA GO THIBELA IDD?
Go bohlopkwa go thibela IDD ka lebaka la malwetši a mašoro a monagano le diphetho tše šoro mmeleng.
Motho mang le mang o nyaka dijo tše di fapanego le mosobana wo monnyane wa letswai le nago le ayotine gore a phele gabotse ka mehla le kgolo ye kaone ya monagano le mmele.
Phatladitšwe ke Kgoro ya Maphelo
Bolaodi bja Phepo
Mogala: 012 312 0000
Fekese:012 323 7457
